Winkelvastgoed geen veilige haven meer

Het voormalige pand van Mc Donalds wordt steeds slechts voor korte tijd verhuurd

De winkelmarkt werd lange tijd door vastgoedbeleggers gezien als ‘de veilige haven’. Maar het lijkt er steeds meer op dat ook de winkelmarkt niet aan de recessie kan ontsnappen. Dit stelt ING Economisch Bureau in het vrijdag 6 januari verschenen kwartaalbericht vastgoed.

In de eerste negen maanden van 2011 is ongeveer 10 procent minder vierkante meters aan winkels en showrooms verhuurd of verkocht dan in dezelfde periode in 2010. De winkelleegstand begint na een stabiele periode tussen 2003 en 2008 ook steeds verder op te lopen. Eind 2008 was het aanbod 850.000 m2, in september 2011 is dit gestegen tot bijna 1,2 miljoen vierkante meter.

ING maakt zich vooral zorgen over de afnemende koopbereidheid bij de consument. ‘Ook in 2012 houden consumenten de hand op de knip, waardoor de volumes in de detailhandel dalen. Dit heeft zijn weerslag op de gebruikersmarkt van winkelvastgoed’, aldus de ING-economen. Toch liet van alle vastgoedsegmenten alleen winkelvastgoed de eerste negen maanden van 2011 nog een waardestijging zien. Ook is er nog steeds veel vraag naar toplocaties door internationale winkelketens. Desondanks toont ING zich somber vanwege de aanhoudende krimpende detailhandelsvolumes, de afnemende vraag en het oplopende aanbod.

‘De vloerproductiviteit van winkelvastgoed staat onder druk’, aldus ING sectormanager Bouw en Onroerend Goed Jan van der Doelen. ‘Het aantal vierkante meter verhuurbaar vloeroppervlak stijgt in tegenstelling tot de consumentenomzet. Vooral de verhuurder zal pro actief moeten inspelen op veranderende behoeften van de huurder voor een optimale verhuurbaarheid van zijn bezit.’ Voor commercieel vastgoed zijn de vooruitzichten voor 2012 evenmin positief. ‘De economische krimp zorgt voor een afnemende vraag naar vierkante meters. Vastgoedbeleggers houden daarnaast de hand op de knip door de onzekerheden over de Europese schuldencrisis.’

Verder schrijft ING dat een nieuwe IFRS-richtlijn (veel gebruikte boekhoudmethode,red.) kan leiden tot vraag naar kortere huurcontracten. Operational leases, waaronder ook de huur van nieuwe gebouwen, zal dan onder de nieuwe voorgestelde IFRS-richtlijnen op de balans verantwoord moeten worden. Huurders die onder deze richtlijnen vallen zullen naar verwachting hun schuld op de balans zo laag mogelijk willen houden en daardoor wellicht geneigd zijn huurcontracten voor kortere looptijden aan te gaan. Ook vastgoedbezitters kunnen hierdoor met de effecten van de nieuwe regelingen te maken krijgen zonder dat zij zelf onder IFRS boekhouden. Deze regeling gaat waarschijnlijk in 2013 in.